۱. سوپاپ پژو ۴۰۵ معمولی (موتور XU7 L3 / بنزینی ۱۸۰۰)
موتور XU7 رایجترین پیشرانه نصبشده روی پژو ۴۰۵، سمند و پژو پارس است. این موتور ۸ سوپاپ (۴ سوپاپ هوا و ۴ سوپاپ دود) دارد.
ویژگیهای فنی:
- قطر نعلبکی (کاسه) سوپاپ هوا: حدود ۴۱.۴ تا ۴۱.۶ میلیمتر
- قطر نعلبکی (کاسه) سوپاپ دود: حدود ۳۴.۵ میلیمتر
- قطر ساق (ساق سوپاپ): ۷ یا ۸ میلیمتر (در نسخههای استاندارد XU7 معمولاً ساق ۸ میلیمتر استفاده میشود)
- جنس آلیاژ: فولاد مقاوم به حرارت با پوششهای استاندارد مقاوم در برابر سایش در دمای عملکرد بنزین.
۲. سوپاپ پژو ۲۰۰۰ (موتور XU9 / کاربراتوری)
پژو ۴۰۵های قدیمیتر با موتور ۲۰۰۰ سیسی (XU92C) به بازار عرضه شدند. با توجه به حجم موتور بالاتر و نیاز به ورود جریان هوای بیشتر به سیلندر، سیستم سوپاپها تفاوتهای ساختاری با نسخه ۱۸۰۰ دارد.
تفاوتهای اصلی سوپاپ پژو ۲۰۰۰ با ۴۰۵ معمولی:
- قطر کاسه سوپاپ بزرگتر: سوپاپهای پژو ۲۰۰۰ (بهویژه سوپاپ هوا) قطر بزرگتری نسبت به XU7 دارند تا تنفس بهتری برای حجم موتور ۲ لیتری فراهم کنند.
- طول کلی سوپاپ: طول سوپاپ و موقعیت خار سوپاپ در موتور ۲۰۰۰ ممکن است با XU7 اندکی تفاوت داشته باشد و مستقیماً روی سرسیلندر XU7 قابل نصب نیست مگر با تراشکاری و تغییر سیت سوپاپ (که توصیه نمیشود).
- عدم هماهنگی سیت و گاید: سیت و گاید سوپاپ در سرسیلندر ۲۰۰۰ ابعاد متفاوتی با ۱۸۰۰ دارد.
۳. سوپاپ پژو ۴۰۵ دوگانهسوز (موتور XU7 CNG / گازسوز)
گاز طبیعی (CNG) سوختی با عدد اکتان بالا اما دمای احتراق بسیار بالاتر از بنزین و بدون خاصیت روانکاری مایع است. این موضوع باعث میشود حرارت در محفظه احتراق به شدت بالا برود و سوپاپها، بهخصوص سوپاپ دود، در معرض پدیدهای به نام سوختگی سوپاپ (Valve Burning) یا فرورفتگی سیت قرار گیرند.
تفاوتهای کلیدی سوپاپ CNG با سوپاپ معمولی:
- آلیاژ بسیار مقاومتر (Super Alloy / Stellite): در سوپاپهای پایه گازسوز یا مناسب CNG، لبههای سوپاپ با لایهای از آلیاژ استلایت (Stellite) سختکاری میشود تا در برابر دمای بالای گاز تغییر شکل ندهد.
- مقاومت حرارتی و انتقال حرارت: ساختار سوپاپ دود CNG به گونهای تقویت شده تا حرارت را سریعتر به سیت و سرسیلندر منتقل کند و از گداخته شدن لبه نعلبکی جلوگیری شود.
- ساق سوپاپ سختکاریشده: ساق سوپاپ در مدلهای دوگانهسوز دارای پوشش کروم سختتر یا نیتریدینگ است تا در شرایط خشکی کارکرد گاز، گریپاژ نکند.
- نکته مهم: از نظر ابعاد فیزیکی و ظاهری، سوپاپ پژو ۴۰۵ معمولی و ۴۰۵ CNG تقریباً هماندازه و قابل جابهجایی هستند؛ اما استفاده از سوپاپ معمولی برای خودروهای دوگانهسوز باعث میشود سوپاپها در مدت زمان کوتاهی بسوزند و موتور دچار افت کمپرس شود.
اگر سوپاپ نامناسب نصب شود یا فرسوده گردد، علائم زیر ظاهر میشوند:
- افت توان و کشش خودرو (ریپ زدن در سربالایی)
- لرزش شدید موتور در دور آرام (تک کار کردن موتور)
- پسزدن هوا یا صدای پتپت از اگزوز و منیفولد هوا
- کاهش کمپرس در تست فشار سیلندر
- افزایش محسوس مصرف سوخت
نتیجهگیری و راهنمای خرید
- اگر مالک پژو ۴۰۵ دوگانهسوز (CNG) هستید یا خودروی شما گازسوز دستی است، حتماً از سوپاپهای مخصوص دوگانهسوز (دارای استاندارد CNG و آلیاژ تقویتی) استفاده کنید تا از سوختن زودهنگام لبه سوپاپ جلوگیری شود.
- استفاده از سوپاپ CNG روی پژو ۴۰۵ تکسوز (بنزینی) بلامانع است و حتی به دلیل دوام بالاتر، عمر طولانیتری خواهد داشت.
- سوپاپ پژو ۲۰۰۰ به دلیل تفاوت در طراحی سرسیلندر و ابعاد هندسی، مختص موتور XU9 بوده و نباید با موتورهای ۱۸۰۰ اشتباه گرفته شود.
